De Onze Lieve Vrouw Hulp der Christenen

Begin 1900 wordt het Sjpaans Kentje te krap voor de snel groeiende parochie Nieuwenhagen. De bouw van een nieuwe kerk wordt verkozen boven een zoveelste uitbreiding van de oude dorpskerk. De vraag waar die moet komen, veroorzaakt een ruzie tussen de inwoners van Boven-Nieuwenhagen en Onder-Nieuwenhagen, oftewel Nieuwenhagerheide en Oud Nieuwenhagen. Beide buurtschappen zien de nieuwe kerk graag in eigen kern verrijzen en richten afzonderlijk bouwcomités op. Onder-Nieuwenhagen begint in 1916 als eerste te bouwen. Het resultaat is de Onze Lieve Vrouw Hulp der Christenen. In 1917 wordt de neoromaanse kerk ingezegend. Ze is ontworpen door architect Hubert van Groenendael, een leerling van Pierre Cuypers.

4 beoordelingen

Bijzondere ornamenten

Boven het hoofdportaal is een gebeeldhouwde fries ingemetseld. Hij is gemaakt van mergel en gesigneerd door Edmond Wesseling. In het midden zien we Maria met het kindje Jezus, gezeten op een troon. Ze wordt geflankeerd door een vrouw en een man die met gevouwen handen eerbiedig voor haar knielen. ‘AUXILIUM CHRISTORUM’ lezen we boven hun hoofden. Dat is Latijn voor ‘Steun de gezalfden’. Achter de vrouw zit een knielende non. Daarachter staan een moeder met kind, een oude dame en een jonge vrouw die het uniform en de vlag van de Katholieke Jeugdvereniging (KJV) draagt. Achter de man staan een priester, een mijnwerker, een boer en een jongen die de vlag en het uniform van de Rooms-Katholieke jeugdbeweging De Jonge Werkman (JW) draagt. Daarmee is de hele parochie vertegenwoordigd. Onder de fries, in het timpaan boven de entree, lezen we het Latijnse chronogram: ‘aVXILIatrIX ChrIstIanorVM sVb cVIVs pla tVteLa posIta eCCLesIa aC paroChIa neohagIensIs sIs nobIs regIna paCIs berIgna’. Dit betekent zoveel als ‘Maria Hulp der Christenen, onze kerk en parochie Nieuwenhagen is onder uw liefhebbende bescherming gegeven, milde Koningin van de Vrede’. De letters die ook voor Romeinse cijfers staan, zijn uitvergroot. Wanneer we ze optellen, komen we uit op het bouwjaar 1917.

Het laat-barokke hoogaltaar

De grote blikvanger in de Onze Lieve Vrouw Hulp der Christenen is het laat-barokke hoogaltaar uit de 18e eeuw. Het is ontworpen door architect Johann Joseph Couven of zijn zoon Jakob Couven uit Aken. Beiden gelden als zeer invloedrijke barokarchitecten in de driehoek Maastricht-Aken-Luik. Vroeger werd de Heilige Mis uitsluitend opgedragen aan een hoogaltaar. Het volksaltaar waar de priester tegenwoordig aan staat, is een later verschijnsel. Het hoogaltaar heeft een marmeren onderbouw. De bovenbouw is uit eikenhout gesneden. Boven de kaarsenbank zien we het tabernakel, versierd met een reliëf van het Lam Gods. Daarboven verrijst de zogenaamde expositietroon, met aan weerszijden twee nederig buigende engelen. Op of in de expositietroon hoort een monstrans met de geconsacreerde hostie te staan. Om deze nog meer te benadrukken, droeg de achterwand van de troon ooit vijf spiegeltjes die het kaarslicht in de kerk reflecteerden. Het hoogaltaar is oorspronkelijk gebouwd voor de abdijkerk van Burtscheid. Nieuwenhagen heeft het stuk pas in 1823 aangekocht voor het Sjpaans Kentje. Naast het hoofdaltaar zijn nog twee zijaltaren, het orgel en de doopvont uit het Sjpaans Kentje afkomstig.

Het hoogaltaar in 1966 (foto: G.J. Dukker, Collectie Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, objectnummer 176.288)
Het hoogaltaar in 1966 (foto: G.J. Dukker, Collectie Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, objectnummer 176.288)

Bronnen

Eelaart, A.W.A. van den (1983). Nieuwenhagen. Verleden en heden. Eygelshoven: Eijdems.

Meens, H. (1966). Het hoofdaltaar in de kerk van Nieuwenhagen. Land van Herle, 16(4), p.148-150.

Deel deze locatie

Tip je vrienden die deze plek gezien moeten hebben! #ontdeklandgraaf